Lista aktualności Lista aktualności

Pamięci leśników zamordowanych w Piaśnicy.

Konferencja w Wejherowie zakończyła cykl trzech narad nt. eksterminacji pomorskich leśników przez niemieckich i sowieckich okupantów.

      Pomnik Romana Kuniewskiego, przedwojennego nadleśniczego, radnego miejskiego i działacza patriotycznego odsłonięto w piątek 7 listopada w Wejherowie przed starą, historyczną siedzibą tamtejszego nadleśnictwa. Ma on upamiętniać też wszystkich leśników, którzy, tak jak Roman Kuniewski, zginęli w Piaśnicy. Stanowili oni najliczniejszą grupę zawodową spośród tam pomordowanych, skazani na eksterminację już od pierwszego dnia II wojny światowej. Odsłonięcia pomnika dokonali Jerzy Kuniewski, wnuk zamordowanego nadleśniczego, Krzysztof Hildebrandt, burmistrz Wejherowa i Janusz Mikoś, nadleśniczy Nadleśnictwa Wejherowo. Odsłonięty pomnik poświęcił ksiądz prałat Tadeusz Reszka, proboszcz wejherowskiej parafii pw. Trójcy Świętej a tuż obok przed budynkiem starego nadleśnictwa posadzony został cis wyhodowany z nasion poświęconych przez Ojca Świętego Benedykta XVI podczas jego pielgrzymki do Polski.


    Ceremonię odsłonięcia pomnika poprzedziła konferencja nt. eksterminacji leśników Pomorza Gdańskiego w Lesie Piaśnickim. Otworzył ją i przywitał wszystkich uczestników Janusz Mikoś, nadleśniczy Nadleśnictwa Wejherowo. Z kolei inicjatorom i organizatorom tej jak i poprzednich dwóch konferencji wyrazy uznania i podziękowania złożył Jan Szramka, dyrektor RDLP w Gdańsku, który przekazał także pozdrowienia dla wszystkich uczestników od zaproszonego lecz nieobecnego z powodu ważnych obowiązków parlamentarnych wiceministra rolnictwa Kazimierza Plocke.


      W październiku 1939 roku na terenie Nadleśnictwa Wejherowo rozpoczęła się największa zbrodnia ludobójstwa w województwie pomorskim. Masowe egzekucje trwały do maja 1940 roku. Niemym świadkiem tych wydarzeń stały się Lasy Piaśnickie - skrawek Puszczy Darżlubskiej, położony przy drodze łączącej Wejherowo z Krokową. Z powodu tych wydarzeń Lasy Piaśnickie nazywane są „Pomorskim Katyniem" lub „Kaszubską Golgotą". Szacuje się, że w ciągu kilku miesięcy hitlerowcy zamorodowali tam około 12 tysięcy ludzi, głównie przedstawicieli polskiej inteligencji. Była to precyzyjnie zaplanowana akcja polegająca na likwidacji wybranych osób według listy przygotowanej przez niemiecki wywiad i miejscowych kolaborantów jeszcze przed wkroczeniem wojsk niemieckich na tereny Polski. Spis nazwisk uwzględniał przede wszystkim księży katolickich, nauczycieli, lekarzy, oficerów w stanie spoczynku oraz leśników. Ci ostatni byli przez wszystkich okupantów zawsze traktowani jako potencjalne zagrożenie ze względu na doskonałą znajomość terenu, paramilitarną dyscyplinę i społeczny szacunek.

  


        Sylwetki leśników zamordowanych w Lesie Piaśnickim przybliżyła w swojej prezentacji Elżbieta Grot, kustosz Muzeum Stutthof w Stutthofie, historyk zajmująca się m.in. badaniem wojennych losów mieszkańców Wybrzeża Gdańskiego oraz ofiar zbrodni w Piaśnicy, autorka monografii „Piaśnica oskarża" (2009). Wśród przedstawionych przez nią postaci znaleźli się, poza nadleśniczym Romanem Kuniewskim, także Józef Stach, leśnik i kupiec z Gdyni, Józef Wilczek, leśniczy Leśnictwa Luzino, Artur Freyer, leśniczy Leśnictwa Sobieńczyce i inni reprezentanci przedwojennej polskiej Służby Leśnej, którzy w lasach Piaśnicy złożyli najwyższą ofiarę, swoje życie.

  


       O autorach tych zbrodni, jej wykonawcach i oprawcach mówiła dr Monika Tomkiewicz, historyk z Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Niektórzy sprawcy zbrodni w Piaśnicy zginęli w trakcie wojny lub zmarli wkrótce po jej zakończeniu. Odpowiedzialność karną za zbrodnie popełnione m.in. w Piaśnicy poniósł Albert Forster, gauleiter NSDAP i namiestnik Rzeszy w Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie, którego Najwyższy Trybunał Narodowy skazał w 1948 roku na karę śmierci. Wyrok wykonano 28 lutego 1952 w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Jednak wielu sprawców piaśnickich mordów zdołało ukryć się w RFN, gdzie nieliczni, wyrokami tamtejszych sądów, skazani zostali na symboliczne kary pozbawienia wolności lub kar tych w ogóle uniknęli.

  


       Na zakończenie konferencji nt. eksterminacji pomorskich leśników przez zarówno niemieckiego okupanta w latach 1939 – 1945 jak i sowieckie organa bezpieczeństwa w tym samym okresie i w latach powojennych głos zabrał Piotr Szubarczyk, historyk z Działu Edukacji gdańskiego IPN. Podsumowując cykl wszystkich trzech spotkań jakie miały miejsce w okresie od kwietnia do listopada powiedział m.in. Ten rok 90-lecia Lasów Państwowych przypomniał nam wielkie postacie polskiego leśnictwa. Przypomniał nam inżyniera Adama Loreta, Teofila Lorkiewicza, Romana Kuniewskiego i wielu innych. (…) Ważne jest, żebyśmy korzystali z tej nauczycielki życia, historii, żeby leśnicy mieli świadomość, czyimi są następcami.
    Projekcja dokumentalnego filmu „Pamięć. Tajemnica Lasów Piaśnicy" była ostatnim akcentem cyklu konferencji poświęconych martyrologii leśników Pomorza Gdańskiego.

Obejrzyj filmową relację z konferencji i uroczystości.



Więcej szczegółów dotyczących zbrodni piaśnickiej poznasz pobierając plik załączony poniżej.
 

Materiały do pobrania