Lista aktualności

Gdańska premiera filmu o Ince.

W przeddzień Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w siedzibie NOT w Gdańsku odbyła się premiera filmu Jacka Frankowskiego „Inka. Są sprawy ważniejsze niż śmierć”.

    Tego samego dnia premierowy pokaz filmu w reżyserii Jacka Frankowskiego, leśnika, karykaturzysty i miłośnika historii, odbył się  także w warszawskim kinie „Luna" i w kilku innych miastach w Polsce jednak jego gdańska projekcja miała swoją szczególną wymowę.  Przede wszystkim dlatego, że to właśnie w Gdańsku w dniu 28 sierpnia 1946 r  dokonany został mord sądowy na bohaterskiej sanitariuszce 5 Wileńskiej Brygady AK dowodzonej przez mjr. Zbigniewa Szyndzielarza, „Łupaszkę" oraz dlatego, że gdańscy leśnicy stali się, poza historykami z IPN, pionierami  w dziele przywracania pamięci o Ince. Z ich to bowiem inicjatywy Szkoła Podstawowa w Podjazach w powiecie kartuskim jako pierwsza placówka w Polsce już od 23 maja 2009 roku nosi imię Danusi Siedzikówny „Inki". Zarówno wybór tej właśnie szkoły jak i data nadania jej imienia „Inki" nie są przypadkowe. To właśnie w tym dniu, 23 maja 1946 roku oddział pod dowództwem por. Zdzisława Badochy, „Żelaznego"  w składzie którego znajdowała się także jako sanitariuszka Danusia Siedzikówna, wpadł w zastawioną na nich właśnie w Podjazach przez  funkcjonariuszy KPMO w Kartuzach i PUBP w Kartuzach zasadzkę.  Jednak bojowe doświadczenie żołnierzy 5 Wileńskiej Brygady AK spowodowało, że oddział „Żelaznego" wyszedł z tej potyczki bez szwanku zostawiając na placu boju dwóch zabitych i czterech rannych funkcjonariuszy PRL-owskiej bezpieki. Rannym funkcjonariuszom, jak się okazało w śledztwie, pierwszej pomocy, z narażeniem własnego życia,  udzielała właśnie Danusia Siedzikówna pozostawiając jeszcze przed odjazdem opatrunki i medykamenty.

    Gdański Oddział IPN wraz z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Gdańsku zorganizował pokaz, w którym poza liczną reprezentacją leśników, udział wzięli   zaproszeni kombatanci, członkowie rodzin Żołnierzy Wyklętych, członkowie Stowarzyszenia Rodzin Katyńskich oraz młodzież w tym m.in. uczniowie podjaskiej szkoły, której patronuje „Inka". Na widowni obecni byli także:  wojewoda pomorski Dariusz Drelich, poseł Małgorzata Zwiercan, profesorowie Grzegorz Berendt z IPN oraz Piotr Niwiński, historyk i politolog z UG oraz Danuta Sikora szef gdyńskiego oddziału Agencji Mienia Wojskowego.

Prof. Grzegorz Berendt.

     Dokumentalny film  „Inka. Są sprawy ważniejsze niż śmierć"  został  zrealizowany na zlecenie Lasów Państwowych i stał się ważną częścią obchodów tegorocznego Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.  Zaangażowanie Lasów Państwowych w produkcję filmu wynika z faktu silnych związków bohaterki ze środowiskiem leśników. Jako córka leśniczego dzieciństwo spędziła w leśniczówce w Olchówce koło Narewki na obrzeżach Puszczy Białowieskiej. Po śmierci rodziców (jej ojciec został zatrzymany przez Rosjan i zesłany do kopalni w rejonie Nowosybirska; matka, Eugenia została zastrzelona przez gestapo), Danuta wstąpiła w 1943 r. w szeregi Armii Krajowej. Jako sanitariuszka działała w siatce konspiracyjnej AK kierowanej przez leśniczego Stanisława Wołoncieja „Konusa" z Narewki.  Po przejściu frontu wschodniego w  październiku 1944 r. „Inka" zaczęła pracę w Nadleśnictwie Narewka jako kancelistka. W czerwcu 1945 r. wszyscy pracownicy nadleśnictwa zostali aresztowani przez NKWD i UB pod zarzutem współpracy z podziemiem niepodległościowym. Odbita w czasie konwoju do Białegostoku dołączyła do oddziału 5 Wileńskiej Brygady AK. Po zakończeniu wojny wróciła do legalnego życia. Korzystając z pomocy ojca chrzestnego - leśnika Stefana Obuchowicza znalazła pracę w Nadleśnictwie Miłomłyn. Po trzech miesiącach, na początku marca 1946 r., „Inka" powróciła w szeregi swojego oddziału. Akcja w Podjazach była jedną z ostatnich z jej udziałem. Aresztowana w Gdańsku w dniu 20 lipca 1946 roku po krótkim śledztwie i trwającym zaledwie trzy godziny procesie skazana na śmierć w dniu 3 sierpnia 1946 roku została 28 sierpnia rozstrzelana w gdańskim areszcie przy ul. Kurkowej, na 6 dni przed uzyskaniem pełnoletności.  Jej szczątki, odnalezione przez historyków z IPN w roku 2015 doczekały się godnego pochówku w 70. rocznicę śmierci.

Obejrzyj trailer filmu "Inka. Są sprawy ważniejsze niż śmierć."