Lista aktualności Lista aktualności

A on jak prządł, tak przędzie...

Kataklizmy przychodzą i odchodzą, a przyroda żyje dalej swoim własnym rytmem...

 

Sierpień to czas babiego lata i setek pajęczyn rozpiętych na trawach i gałęziach. Nić pajęcza to jeden z najbardziej fenomenalnych tworów przyrody!

Nić pajęcza jest elastyczna, nie rozpuszcza się w wodzie, jest kilkadziesiąt razy cieńsza od ludzkiego włosa i ma bardzo dobre własności mechaniczne. Może zwiększyć swoją długość o 40% bez rozerwania się. Charakteryzuje się dużą wytrzymałością mechaniczną, najwyższą wśród naturalnych włókien. Nici przędne większości pająków cechuje wytrzymałość dwukrotnie wyższa niż wytrzymałość stali o tym samym przekroju. Tyle Wikipedia.

Różne są funkcje pajęczej nici. Nazywana babim latem jest dość specyficznym środkiem transportu – małe pajączki uczepione końca nici przenoszą się na niej z wiatrem na znaczne nawet odległości. Częściej jednak służy do budowy sieci łownych, zwanych po prostu pajęczynami. Różny jest ich kształt. Klasyczna, z naszego punktu widzenia, jest sieć kolista. Ma nić rozpostartą na promieniach i nić sygnalizacyjną, na końcu której pająk czeka na swoją ofiarę. Taką pajęczynę budują np. krzyżaki czy tygrzyk paskowany.

Pajęczyna tygrzyka paskowanego z charakterystycznym zygzakiem (Fot. J. Kuczyńska)

Inną, często spotykaną, choć może trudniejszą do zaobserwowania jest sieć lejkowata. Zwykle utkana jest tuż przy ziemi, wśród roślin czy opadłych liści. Strategia polowania jest prosta. Pająk czatuje u wylotu oprzędu na przechodzącą ofiarę. Tam atakuje znienacka. W razie zagrożenia, cofa się w głąb lejka, gdzie znajduje się dodatkowy otwór wyjściowy. Taką sieć budują np. lejkowiec labiryntowy, kątnik leśny czy norosz ziemny.

Sieć łowna w kształcie lejka (Fot. J. Kuczyńska)

Z pozoru bezładna plątanina nici, rozpostarta na trawach i ziołach to sieć kopulasta czy dzwonowata. Może być dziełem pająków z rodziny omatnikowatych To właśnie te pajęczyny srebrzą się późnym latem w porannej rosie.

Sieć łowna w kształcie lejka (Fot. J. Kuczyńska)

Warto wiedzieć, że wiele gatunków pająków nie buduje sieci łownych, lecz poluje aktywnie, rzucając się z ukrycia na swoją ofiarę lub doganiając ją w szybkim biegu.

Nić pajęcza nie służy jednak wyłącznie do łowów. Wystarczy spojrzeć na topika. To jedyny pająk żyjący stale pod wodą, a potrzebujacy do życia tlenu. Jak się w niego zaopatruje? Otóż właśnie z pajęczyny buduje workowaty zbiornik, który wypełnia przenoszonym na odwłoku powietrzem. W tym swoistym 'barze tlenowym' mają miejsce wszystkie jego procesy życiowe, tam również składa jaja i opiekuje się młodymi.

Więcej informacji o pająkach można znaleźć we wcześniejszym artykule.